5 veelvoorkomende relatiepatronen: herken jij jezelf hierin? (deel 1)

1. Het angstige hechtingspatroon

Je bent bang om de ander kwijt te raken en zoekt veel bevestiging. Wanneer iemand afstand neemt, voel je onrust en vraag je je af of je iets verkeerd hebt gedaan. Je verlangt naar liefde en verbinding, maar bent tegelijkertijd bang dat de ander je verlaat, minder leuk vindt of hij/zij iemand anders verkiest boven jou.

Herkenbaar aan: veel piekeren, bevestiging zoeken, bang zijn voor afwijzing en moeite hebben met onzekerheid.

Herken je dit bij jezelf?

• Je merkt meteen wanneer de ander anders appt dan normaal.

• Je krijgt een kort berichtje terug en vraagt je af of diegene boos op je is.

• Als je partner stiller is dan anders, denk je al snel dat er iets mis is tussen jullie.

• Je kunt moeilijk ontspannen wanneer je niet weet wanneer je de ander weer ziet.

• Je hebt soms de neiging om extra lief, grappig of aantrekkelijk te doen om de verbinding te herstellen.

• Je analyseert gesprekken achteraf: Heb ik iets verkeerd gezegd? Was ik te veel?

• Je voelt je opgelucht zodra de ander weer aandacht geeft, alsof alle spanning ineens verdwijnt.

Gedachten die je misschien herkent:

• 'Straks vindt hij me toch niet leuk genoeg.'

• 'Waarom voelt het alsof ik meer om hem geef dan hij om mij?'

• 'Als ik nu niets stuur, denkt hij misschien dat ik geen interesse heb.'

• 'Ik weet dat ik me druk maak, maar ik kan het niet zomaar uitzetten.'

De pijn eronder: de angst dat je niet belangrijk genoeg bent om te blijven.

2. Het vermijdende hechtingspatroon

Je vindt nabijheid fijn, maar zodra iemand emotioneel dichtbij komt, voel je de behoefte om afstand te nemen. Je houdt gevoelens liever voor jezelf.

Je wilt best een relatie, maar zodra iemand veel van je vraagt, emotioneel dichtbij komt of afhankelijk van je lijkt te worden, kun je het gevoel krijgen dat je ruimte verliest.

Herkenbaar aan: moeite met kwetsbaarheid, conflicten vermijden, je terugtrekken en sterk vasthouden aan zelfstandigheid.

Herken je dit bij jezelf?

• In het begin vind je iemand leuk, maar zodra diegene duidelijk verliefd wordt, neemt jouw enthousiasme af.

• Je vindt het moeilijk wanneer iemand voortdurend wil praten over gevoelens.

• Na een emotioneel gesprek heb je behoefte om alleen te zijn.

• Je denkt soms dat je partner te veel nodig heeft, terwijl je niet goed kunt uitleggen wat er precies te veel is.

• Bij ruzie wil je het liefst het gesprek beëindigen en er later niet meer op terugkomen.

• Je lost problemen liever zelf op dan dat je hulp vraagt.

• Je voelt je soms aangetrokken tot mensen die niet helemaal beschikbaar zijn, omdat de afstand prettig voelt.

Gedachten die je misschien herkent:

• 'Waarom moet alles zo zwaar worden gemaakt?'

• 'Ik hou toch van je? Waarom moet ik dat steeds uitleggen?'

• 'Ik heb gewoon even rust nodig, laat me alsjeblieft.'

• 'Zodra iemand iets van mij verwacht, voelt het alsof ik moet.'

De mogelijke pijn eronder: de angst om jezelf, je vrijheid of je emotionele veiligheid te verliezen.

Dat betekent niet dat iedereen die graag alleen is een vermijdend hechtingspatroon heeft. Behoefte aan zelfstandigheid kan ook heel gezond zijn.

3. Het angstig-vermijdende patroon

Je verlangt naar liefde, maar bent tegelijkertijd bang om gekwetst te worden. Je zoekt toenadering en duwt de ander vervolgens weer weg.

Herkenbaar aan: aantrekken en afstoten, twijfel over de relatie en moeite met vertrouwen. Dit kan samenhangen met tegenstrijdige verwachtingen over nabijheid en veiligheid.

Je wilt graag een diepe verbinding, maar zodra die verbinding er is, kunnen er ook angst, twijfel en wantrouwen ontstaan. Je wilt dichtbij zijn, maar vindt die nabijheid soms ook spannend.

Herken je dit bij jezelf?

• Je mist iemand enorm wanneer diegene afstand neemt, maar begint te twijfelen zodra diegene weer dichtbij komt.

• Je verlangt naar een relatie, maar wanneer iemand je echt leert kennen, krijg je de neiging om je terug te trekken.

• Je kunt iemand op maandag geweldig vinden en op woensdag twijfelen of je überhaupt wel een relatie wilt.

• Je zoekt bevestiging, maar wanneer je die krijgt, geloof je het soms niet helemaal.

• Je test onbewust of iemand bij je blijft, bijvoorbeeld door afstandelijk te doen of niet te reageren.

• Je verlangt naar veiligheid, maar blijft tegelijkertijd zoeken naar signalen dat er iets mis kan gaan.

Gedachten die je misschien herkent:

• 'Kom dichterbij, maar niet té dichtbij.'

• 'Ik wil dat je voor me kiest, maar wat als ik je straks niet meer vertrouw?'

• 'Waarom word ik juist bang wanneer iemand me geeft wat ik altijd al wilde?'

De mogelijke pijn eronder: liefde kan tegelijkertijd voelen als iets waar je naar verlangt én iets waarvoor je jezelf wilt beschermen.

4. Het please- of aanpassingspatroon

Je probeert de relatie goed te houden door rekening te houden met de ander. Je voelt vaak goed aan wat iemand anders nodig heeft, maar vindt het lastiger om hetzelfde voor jezelf te doen. Je eigen behoeften komen op de tweede plaats, omdat je bang bent voor afwijzing, conflict of teleurstelling.

Nieuwe sectie

Herkenbaar aan: moeilijk nee kunnen zeggen, conflicten vermijden, veel rekening houden met anderen en je schuldig voelen wanneer je voor jezelf kiest.

Herken je dit bij jezelf?

• Je zegt 'maakt mij niet uit' terwijl je eigenlijk wel een voorkeur hebt.

• Je gaat akkoord met plannen waar je geen zin in hebt, omdat je de ander niet wilt teleurstellen.

• Je typt een bericht waarin je een grens aangeeft, leest het terug en maakt het vervolgens toch weer vriendelijker.

• Je biedt excuses aan om de spanning weg te nemen, zelfs als je niet vindt dat je iets verkeerd hebt gedaan.

• Je voelt je verantwoordelijk voor de sfeer en probeert het gezellig te houden wanneer de ander boos is.

• Je slikt irritaties in en vertelt pas achteraf aan een vriendin wat je eigenlijk had willen zeggen.

• Je vindt het moeilijk als iemand teleurgesteld in je is, zelfs wanneer je een heel redelijke keuze hebt gemaakt.

Gedachten die je misschien herkent:

• 'Laat maar, het is mijn probleem niet waard.'

• 'Ik wil niet dat hij denkt dat ik moeilijk doe.'

• 'Als ik gewoon wat meer rekening met haar houd, komt het wel goed.'

• 'Waarom voel ik me schuldig wanneer ik eindelijk eens voor mezelf kies?'

De mogelijke pijn eronder: de angst dat je verbinding, liefde of waardering verliest wanneer je niet aan de verwachtingen van anderen voldoet.

Het patroon van jezelf wegcijferen

Je geeft zoveel aan de relatie dat je jezelf langzaam kwijtraakt. Je stemt je leven af op de ander en raakt het contact met je eigen wensen kwijt. Je bent zo gewend geraakt om rekening te houden met je partner dat je steeds minder stilstaat bij wat jij zelf nodig hebt.

Herkenbaar aan: altijd beschikbaar zijn, je eigen grenzen negeren en niet meer goed weten wat jij zelf wilt.

Herken je dit bij jezelf?

• Je weet precies wat je partner fijn vindt, maar moet nadenken wanneer iemand vraagt wat jij wilt.

• Je agenda staat vol met afspraken en activiteiten die vooral voor de ander belangrijk zijn.

• Je past je kleding, gedrag of mening aan om beter bij je partner te passen.

• Je vindt het prima om je eigen plannen af te zeggen wanneer je partner ineens tijd heeft.

• Je praat jezelf uit je eigen gevoelens: Zo erg was het toch niet?

• Je merkt dat je minder tijd besteedt aan vrienden, hobby's en dingen die je vroeger leuk vond.

• Je hebt soms het gevoel dat je jezelf een beetje bent kwijtgeraakt sinds je in deze relatie zit.

Gedachten die je misschien herkent:

• 'Ik wil gewoon dat we gelukkig zijn.'

• 'Mijn behoeften kunnen best even wachten.'

• 'Ik weet eigenlijk niet meer wat ík zou kiezen als ik geen rekening met hem hoefde te houden.'

• 'Waarom voel ik me alleen terwijl ik een relatie heb?'

De mogelijke pijn eronder: de overtuiging dat de behoeften van de ander belangrijker zijn dan die van jou, of dat je jezelf moet aanpassen om de relatie te behouden.